لیپوسارکوم
لیپوسارکوم
تاریخ انتشار: 1401/08/16 خواندن 10 دقیقه 
886
886
لیپوسارکوم (Liposarcoma) نوعی سرطان نادر است که از سلولهای چربی شروع میشود. لیپوسارکوم، نوعی سارکوم بافت نرم (Soft tissue sarcoma) در نظر گرفته می شود. لیپوسارکوم میتواند در سلولهای چربی در هر قسمتی از بدن رخ دهد، اما بیشتر موارد در عضلات اندامها یا شکم رخ میدهد. لیپوسارکوم اغلب در افراد مسن رخ میدهد، اگرچه ممکن است در هر سنی بروز کند. درمان لیپوسارکوم معمولاً شامل جراحی برای برداشتن سرطان است. درمانهای دیگر مانند پرتودرمانی (Radiation therapy) نیز ممکن است استفاده شود.
1) علل و فاکتورهای خطر
مشخص نیست که چه چیزی باعث لیپوسارکوم میشود. به نظر میرسد که لیپوسارکوم زمانی شکل میگیرد که یک سلول چربی دچار خطا (جهشMutations / ) در کُد ژنتیکی (Genetic code) خود شود. در اثر این جهشها، سلول به سرعت تکثیر میشود و حتی زمانی که سلولهای دیگر میمیرند به زندگی خود ادامه میدهد. تجمع سلولهای غیر طبیعی سبب تشکیل یک توده (Tumor) میشود. انواع مختلفی از لیپوسارکوم وجود دارد. برخی به آرامی رشد میکنند و سلولها در یک ناحیه از بدن باقی میمانند. انواع دیگر خیلی سریع رشد میکنند و ممکن است به نواحی دیگر بدن منتشر شوند. برخی از عوامل خطر عبارتند از:
• جنس: در مردان نسبت به زنان شیوع بیشتری دارد.
• سن: شیوع بیشتر در سنین 50 تا 65 سال
• سابقه خانوادگی سرطان
2) علائم
علائم و نشانههای لیپوسارکوم بسته به قسمتی از بدن که سرطان در آن شکل میگیرد متفاوت است.
لیپوسارکومی که در بازوها و پاها ایجاد میشود میتواند سبب موارد زیر شود:
• تودهای از بافت در حال رشد در زیر پوست
• درد
• تورم (Swelling)
• ضعف اندام آسیب دیده
لیپوسارکومی که در شکم ایجاد میشود میتواند سبب موارد زیر شود:
• درد شکم
• تورم شکم
• سیری زودرس هنگام غذا خوردن
• یبوست (Constipation)
• خون در مدفوع
3) عوارض
درمانهای لیپوسارکوم ممکن است به خودی خود عوارض ایجاد کند. پرتودرمانی و شیمیدرمانی میتواند عوارض جانبی ناخوشایندی ایجاد کند. این عوارض جانبی اغلب پس از پایان درمان متوقف میشوند. آنها عبارتند از:
• خستگی
• تب
• ریزش مو
• حالت تهوع
• نوروپاتی (آسیب عصبیNeuropathy/)
4) تشخیص
آزمایشها و روشهای مورد استفاده در تشخیص لیپوسارکوم عبارتند از:
• تستهای تصویربرداری. پزشک ممکن است آزمایشهای تصویربرداری را برای تعیین اندازه و وسعت لیپوسارکوم توصیه کند. آزمایشات ممکن است شامل اشعه ایکس، سیتیاسکن (CT scan) و امآرآی (MRI) باشد.
• برداشتن نمونه بافت برای آزمایش. در بیوپسی (Biopsy)، پزشک نمونه کوچکی از بافت را برای آزمایش سلولهای سرطانی برمیدارد. محل تومور، نحوه برداشتن نمونه بافت را تعیین میکند.
• استفاده از تستهای آزمایشگاهی پیشرفته برای تعیین انواع سلولهای درگیر در سرطان. مانند ایمنوهیستوشیمی (Immunohistochemistry)، آنالیز سیتوژنتیک (Cytogenetic analysis)، هیبریداسیون در محل فلورسنت (Fluorescence in situ hybridization)، و آزمایش ژنتیک مولکولی (Molecular genetic testing)
5) رویکردهای درمانی و مراقبتی
درمان لیپوسارکوم به برخی عواملی بستگی دارد. از جمله نوع سرطان، اینکه آیا منتشر شده است یا خیر و اگر این اتفاق رخ داده، به کجا منتشر شده است. برای درمان این بیماری ممکن است از ترکیبی از روشهای درمانی استفاده شود. درمانهای لیپوسارکوم عبارتند از:
• جراحی
• پرتودرمانی
• شیمیدرمانی
• آزمایشات بالینی (Clinical trials)
• اجتناب از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تشعشعات و مواد شیمیایی سمی مانند وینیل کلراید، خطر ابتلا به سرطان بافت نرم را کاهش میدهد.
1) علل و فاکتورهای خطر
مشخص نیست که چه چیزی باعث لیپوسارکوم میشود. به نظر میرسد که لیپوسارکوم زمانی شکل میگیرد که یک سلول چربی دچار خطا (جهشMutations / ) در کُد ژنتیکی (Genetic code) خود شود. در اثر این جهشها، سلول به سرعت تکثیر میشود و حتی زمانی که سلولهای دیگر میمیرند به زندگی خود ادامه میدهد. تجمع سلولهای غیر طبیعی سبب تشکیل یک توده (Tumor) میشود. انواع مختلفی از لیپوسارکوم وجود دارد. برخی به آرامی رشد میکنند و سلولها در یک ناحیه از بدن باقی میمانند. انواع دیگر خیلی سریع رشد میکنند و ممکن است به نواحی دیگر بدن منتشر شوند. برخی از عوامل خطر عبارتند از:
• جنس: در مردان نسبت به زنان شیوع بیشتری دارد.
• سن: شیوع بیشتر در سنین 50 تا 65 سال
• سابقه خانوادگی سرطان
2) علائم
علائم و نشانههای لیپوسارکوم بسته به قسمتی از بدن که سرطان در آن شکل میگیرد متفاوت است.
لیپوسارکومی که در بازوها و پاها ایجاد میشود میتواند سبب موارد زیر شود:
• تودهای از بافت در حال رشد در زیر پوست
• درد
• تورم (Swelling)
• ضعف اندام آسیب دیده
لیپوسارکومی که در شکم ایجاد میشود میتواند سبب موارد زیر شود:
• درد شکم
• تورم شکم
• سیری زودرس هنگام غذا خوردن
• یبوست (Constipation)
• خون در مدفوع
3) عوارض
درمانهای لیپوسارکوم ممکن است به خودی خود عوارض ایجاد کند. پرتودرمانی و شیمیدرمانی میتواند عوارض جانبی ناخوشایندی ایجاد کند. این عوارض جانبی اغلب پس از پایان درمان متوقف میشوند. آنها عبارتند از:
• خستگی
• تب
• ریزش مو
• حالت تهوع
• نوروپاتی (آسیب عصبیNeuropathy/)
4) تشخیص
آزمایشها و روشهای مورد استفاده در تشخیص لیپوسارکوم عبارتند از:
• تستهای تصویربرداری. پزشک ممکن است آزمایشهای تصویربرداری را برای تعیین اندازه و وسعت لیپوسارکوم توصیه کند. آزمایشات ممکن است شامل اشعه ایکس، سیتیاسکن (CT scan) و امآرآی (MRI) باشد.
• برداشتن نمونه بافت برای آزمایش. در بیوپسی (Biopsy)، پزشک نمونه کوچکی از بافت را برای آزمایش سلولهای سرطانی برمیدارد. محل تومور، نحوه برداشتن نمونه بافت را تعیین میکند.
• استفاده از تستهای آزمایشگاهی پیشرفته برای تعیین انواع سلولهای درگیر در سرطان. مانند ایمنوهیستوشیمی (Immunohistochemistry)، آنالیز سیتوژنتیک (Cytogenetic analysis)، هیبریداسیون در محل فلورسنت (Fluorescence in situ hybridization)، و آزمایش ژنتیک مولکولی (Molecular genetic testing)
5) رویکردهای درمانی و مراقبتی
درمان لیپوسارکوم به برخی عواملی بستگی دارد. از جمله نوع سرطان، اینکه آیا منتشر شده است یا خیر و اگر این اتفاق رخ داده، به کجا منتشر شده است. برای درمان این بیماری ممکن است از ترکیبی از روشهای درمانی استفاده شود. درمانهای لیپوسارکوم عبارتند از:
• جراحی
• پرتودرمانی
• شیمیدرمانی
• آزمایشات بالینی (Clinical trials)
• اجتناب از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تشعشعات و مواد شیمیایی سمی مانند وینیل کلراید، خطر ابتلا به سرطان بافت نرم را کاهش میدهد.
