لیپوم
لیپوم
لیپوم (Lipoma) یک توده چربی با رشد آهسته است که اغلب بین پوست و لایه عضلانی زیرین قرار دارد. لیپوم، حالت خمیری دارد، معمولاً حساس (Tender) نیست، و با فشار خفیف انگشت به راحتی حرکت میکند. لیپومها معمولا در میانسالی تشخیص داده میشوند. برخی افراد بیش از یک لیپوم دارند. لیپوم یک توده سرطانی نیست و معمولا بیضرر است. به طور کلی، روند درمانی ضرورتی ندارد مگر آنکه لیپوم فرد را آزار دهد، دردناک باشد، و یا رشد کند، که در این صورت ممکن است فرد بخواهد آن را بردارد.
۱) علل و فاکتورهای خطر
علت لیپوم به طور کامل شناخته نشده است. آنها تمایل دارند در اعضای خانواده بروز یابند، و لذا احتمالاً عوامل ژنتیکی در رشد آنها نقش دارد. عوامل متعددی ممکن است خطر ابتلا به لیپوم را افزایش دهند، از جمله:
• سن بین 40 تا 60 سال. اگرچه لیپومها در هر سنی ممکن است رخ دهند، اما در این گروه سنی شایعتر هستند.
• ژنتیک: لیپومها معمولا در اعضای خانواده ایجاد میشوند.
• چاقی
• بیماری کبدی
• اختلال مصرف الکل
• کلسترول بالا
• سندروم کاودن (Cowden syndrome)
2) علائم
لیپوم میتواند در هر جایی از بدن ایجاد شود. ویژگیهای آنها به طور معمول عبارتست از:
• درست زیر پوست قرار دارد. آنها معمولا در گردن، شانهها، کمر، شکم، بازوها، و رانها ایجاد میشوند.
• در لمس، نرم و خمیری است. با فشار جزئی انگشت به راحتی حرکت میکنند.
• به طور کلی کوچک است. لیپومها معمولاً کمتر از 2 اینچ (5 سانتیمتر) قطر دارند، اما میتوانند رشد کنند.
• گاهی دردناک است. اگر لیپومها رشد کنند و روی اعصاب مجاور فشار بیاورند یا حاوی رگهای خونی زیادی باشند، میتوانند دردناک شوند.
۳) تشخیص
برای تشخیص لیپوم، پزشک ممکن است اقدامات زیر را انجام دهد:
• معاینه فیزیکی
• برداشتن نمونه بافت (بیوپسیBiopsy / ) برای بررسی آزمایشگاهی
• درخواست اشعه ایکس یا سایر آزمایشات تصویربرداری، مانند امآرآی (MRI) یا سیتیاسکن (CT scan) در مواردی که لیپوم بزرگ باشد، دارای ویژگیهای غیرعادی باشد یا به نظر عمیقتر از چربی باشد.
در واقع احتمال بسیار کمی وجود دارد که تودهای شبیه به لیپوم، نوعی سرطان به نام لیپوسارکوم (Liposarcomas) باشد. لیپوسارکومها، تومورهای سرطانی در بافتهای چربی هستند که به سرعت رشد میکنند، زیر پوست حرکت نمیکنند و معمولاً دردناک هستند. معمولاً اگر پزشک مشکوک به لیپوسارکوم باشد، بیوپسی یا امآرآی یا سیتیاسکن درخواست میکند.
4) رویکردهای درمانی و مراقبتی
برای لیپوم معمولاً ضرورت درمانی وجود ندارد. با این حال، اگر لیپوم فرد را آزار میدهد، دردناک است، یا در حال رشد است، ممکن است پزشک توصیه به برداشتن آن کند. درمان لیپوم شامل موارد زیر است:
• عمل جراحی برای برداشتن (Surgical removal). اکثر لیپومها با برش از طریق جراحی برداشته میشوند. عود پس از جراحی، غیر معمول است. عوارض جانبی احتمالی، شامل جای زخم (Scarring) و کبودی است. تکنیکی موسوم به Minimal excision extraction ممکن است منجر به جای زخم کمتر شود.
• لیپوساکشن (Liposuction). در این تکنیک، از یک سوزن و یک سرنگ بزرگ برای برداشتن توده چربی استفاده میشود.