شوره سر

شوره سر

شوره سر (Dandruff) یک عارضه شایع است که باعث پوسته پوسته شدن (Flake) پوست سر (Scalp) می‌شود. این عارضه، مسری یا جدی نیست اما می‌تواند خجالت‌آور باشد و درمان آن نیز دشوار است. شوره‌های خفیف را می‌توان با یک شامپوی ملایم روزانه درمان کرد. اگر این کار موثر نبود، استفاده از یک شامپوی دارویی ممکن است کمک کننده باشد. علائم ممکن است بعداً عود کند. شوره سر، شکل خفیف درماتیت سبورئیک (Seborrheic dermatitis) است.

۱)    علل و فاکتورهای خطر
شوره سر ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله:
•    تحریک شدن و چربی پوست
•    خشکی پوست
•    یک قارچ مخمر مانند (Yeast like) به نام مالاسزیا (Malassezia) که از روغن موجود در پوست سر اکثر بزرگسالان تغذیه می‌کند.
•    درماتیت تماسی :(Contact dermatitis) حساسیت به محصولات مراقبت از مو
•    سایر بیماری‌های پوستی مانند سوریازیس (Psoriasis) و اگزما (Eczema)
تقریباً هر کسی ممکن است به شوره سر مبتلا شود، اما برخی عوامل می‌توانند فرد را مستعدتر کنند:
•    سن. شوره سر معمولا در سنین جوانی شروع می‌شود و تا میانسالی ادامه می‌یابد. این بدان معنا نیست که افراد مسن دچار شوره سر نمی‌شوند. برای برخی افراد، این مشکل می‌تواند مادام‌العمر شود.
•    جنسیت: شیوع شوره سر در مردان بیشتر از زنان است.
•    بیماری‌های خاص. به نظر می‌رسد شرایطی مانند ابتلا به بیماری پارکینسون (Parkinson's)، سایر بیماری‌هایی که بر سیستم عصبی تأثیر می‌گذارند، اچ آی وی (HIV)، و یا سیستم ایمنی تضعیف شده، خطر شوره سر را افزایش می‌دهند.
2)    علائم
علائم و نشانه‌های شوره سر ممکن است شامل موارد زیر باشد:
•    ریزش پوسته‌ها روی پوست سر، موها، ابروها، ریش یا سبیل، و شانه‌ها
•    خارش پوست سر
•    تشدید شوره سر در صورت وجود استرس
•    تشدید شوره سر در فصول سرد و خشک

۳)    تشخیص
یک پزشک اغلب می‌تواند شوره سر را به سادگی با نگاه کردن به مو و پوست سر تشخیص دهد.

4)    رویکردهای درمانی و مراقبتی
•    خارش و پوسته‌ریزی شوره سر تقریباً همیشه قابل کنترل است.
•    برای شوره سر خفیف، تمیز کردن منظم با یک شامپوی ملایم توصیه می‌شود تا چربی و تجمع سلول‌های پوست کاهش یابد. اگر این شیوه کمکی نکرد، یک شامپوی دارویی برای شوره سر امتحان شود. برخی از افراد می‌توانند دو تا سه بار در هفته استفاده از شامپوهای دارویی را تحمل کنند.
•    برای افرادی که موهای خشک‌تری دارند شامپو زدن کمتر و استفاده از یک نرم کننده مرطوب کننده برای مو یا پوست سر توصیه می‌شود.
•    محصولات مو و پوست سر (چه دارویی و چه غیر دارویی) به صورت محلول، فوم، ژل، اسپری، پماد، و روغن در دسترس هستند. ممکن است لازم باشد بیش از یک محصول امتحان شود تا روتین مناسب پیدا شود و احتمالاً به درمان مکرر یا طولانی‌مدت نیاز خواهد بود.
•    در صورت بروز خارش یا سوزش شدید در زمان استفاده از یک محصول بهداشتی، مصرف آن متوقف شود.
•    در صورت بروز واکنش آلرژیک (مانند بثورات پوستی، کهیر، یا تنگی تنفس) در زمان استفاده از یک محصول بهداشتی، فوراً به پزشک مراجعه شود.
•    شامپوهای شوره سر بر اساس محتوای نوع دارویی، طبقه‌بندی می‌شوند. برخی از آنها در فرمولاسیون‌های قوی‌تر با نسخه ارائه می‌شوند.
•    در صورتی که شامپوی شوره سر اثربخشی خود را از دست داد، یک نوع دیگر شامپو شوره سر جایگزین شود.
•    در صورت کنترل بودن شوره سر، میزان کمتری از شامپوی دارویی برای حفظ این حالت و پیشگیری از عود مجدد شوره استفاده شود.
•    دستورالعمل‌های مربوط به هر بطری شامپو به دقت خوانده شود. برخی از محصولات باید برای چند دقیقه روی پوست باقی بمانند، در حالی که برخی دیگر باید به سرعت شسته شوند.
•    در صورت وجود شوره علیرغم استفاده منظم از شامپوهای دارویی، با پزشک یا متخصص پوست صحبت شود. ممکن است به یک شامپوی قوی‌تر یا لوسیون استروئیدی (Steroid lotion) نیاز باشد.
•    مدیریت استرس
•    داشتن رژیم غذایی سالمی که حاوی مقادیر کافی از روی (Zinc)، ویتامین B و انواع خاصی از چربی‌ها است می‌تواند به جلوگیری از شوره سر کمک کند.
•    تهیه یک برنامه روتین مناسب مراقبت از مو و پوست سر. اگر پوست سر چرب است، شامپوی روزانه ممکن است به جلوگیری از شوره سر کمک کند. اگر جنس مو خشک و پوست سرحساس است، کمتر شامپو مصرف شود.
•    کمی آفتاب گرفتن می‌تواند برای کنترل شوره سر مفید باشد. اما چون قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش به پوست آسیب می‌رساند و خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‌دهد، بهتر است فقط زمان کمی در فضای باز گذرانده شده و حتما از ضد آفتاب برای صورت و بدن استفاده شود.
•    محدود کردن محصولات حالت دهنده مو. محصولات حالت دهنده مو می‌توانند روی موها و پوست سر رسوب کرده و آنها را چرب‌تر کنند.
•    شانه زدن مرتب موها

آخرین مطالب